Hoe sluit je zwarte interdentale driehoeken ? In dit artikel legt Dr. Maarten de Beer stap voor stap uit hoe je zwarte driehoeken succesvol kan sluiten aan de hand van een klinische casus van een 34-jarige patiënt die hij in zijn praktijk ontving.

Aanmelding en beginsituatie

Een 34-jarige patiënt meldt zich aan met een esthetische hulpvraag. De patiënt heeft van nature smalle elementen, wat resulteert in lichte diastemen en zwarte driehoeken. Dat stoort hem al een tijdje. Zijn vorige tandarts heeft geprobeerd de diastemen deels te sluiten met composiet, maar het resultaat is niet volledig naar wens (Figuur 1).

De patiënt ervaart hinder doordat de zwarte interdentale driehoeken nog steeds zichtbaar zijn en het composiet duidelijk “op” de tand ligt. Daarnaast merkt hij een verschil in breedte tussen element 11 en 21. De restauraties zijn moeilijk te reinigen en verkleuren snel (Figuur 2).

Achter de incisieven is bovendien een retentiedraad geplaatst, waarbij element 11 en 21 met composiet zijn gesplint. Die retentiedraad moet bij elke behandeling worden verwijderd, aangezien hij het realiseren van correcte proximale restauraties onmogelijk maakt.

De patiënt wenst nu zowel de zwarte interdentale driehoeken als de diastemen te laten sluiten en een composietrestauratie te krijgen die esthetisch aansluit bij zijn dentitie, gemakkelijk te reinigen is en niet snel verkleurt. Bij aankomst wordt een volledige fotostatus genomen en wordt een snelle mock-up met composiet uitgevoerd om de mogelijkheden te tonen. De patiënt gaat akkoord met het voorgestelde behandelplan en we plannen een afspraak in.

Kleurselectie

De eerste stap van de behandeling is het bepalen van de juiste kleur. Verschillende composiettinten worden op de elementen aangebracht om te evalueren welke tint het best overeenkomt. In dit geval worden G’ænial A’CHORD A2, A1, JE en AE (GC) getest.

Met behulp van een foto met kruispolarisatie wordt het flitslicht gefilterd, waardoor de kleur nog nauwkeuriger kan worden beoordeeld. Voor het sluiten van diastemen of zwarte interdentale driehoeken volstaat vaak één enkele tint en is een complexe meerlaagse strategie niet noodzakelijk. In dit geval wordt gekozen voor G’ænial A’CHORD A2 (GC), omdat die het best aansluit bij de natuurlijke dentitie.

Voorbereiding en voorbehandeling

De retentiespalk en alle bestaande composietrestauraties worden verwijderd (Figuur 3–5). Vervolgens wordt een rubberdam geplaatst (Isodam heavy, Sigma Dental) van element 15 tot 25. PTFE-flosligaturen (Tandex) worden aangebracht voor extra gingivale retractie.

Een bijkomende klem (Brinker B13, Coltene) wordt geplaatst op element 14 om meer retractie te verkrijgen en de recessie goed te isoleren. Die klem wordt gefixeerd met een zelfetsend vloeibaar composiet (Constic, DMG).

Alle elementen worden zorgvuldig gezandstraald met 29 µm alumina (Aquacare Twin, Velopex) en geëtst met 37% fosforzuur (UltraEtch, Ultradent). Daarna worden primer en bonding (OptiBond FL, Kerr Dental) aangebracht. Element 13 wordt vervolgens gerestaureerd met G’ænial A’CHORD A2 (GC).

Opbouw van de restauraties

Eerst wordt het mesiale oppervlak van element 12 opgebouwd, gevolgd door elementen 11 en 21. Bij het sluiten van diastemen of zwarte interdentale driehoeken is het cruciaal om een goede cervicale connectie te verkrijgen en ervoor te zorgen dat beide elementen symmetrisch worden verbreed.

Omdat de afstand tussen de cervix en de incisaalrand relatief groot is, wordt gestart met het aanbrengen van een kleine basis of “schouder”, waarop de rest van de tand wordt opgebouwd. Daarvoor wordt een voorgevormde matrix gebruikt (BlueView VariStrip, Garrison) (Figuur 6).

Na het aanbrengen van de schouders wordt de matrix verwijderd en indien nodig licht gepolijst om de ruimte beter te verdelen. Vervolgens wordt de matrix opnieuw geplaatst en wordt de ruimte tussen de schouder en de incisale rand van element 21 gevuld met composiet (Figuur 7). Element 11 wordt op dezelfde manier opgebouwd (Figuur 8), gevolgd door element 22.

Afwerking

Na het opbouwen van alle elementen worden de restauraties zorgvuldig gepolijst tot een hoge glans ontstaat (Diacomp Plus Twist, EvE). Alle contactpunten worden gecontroleerd met floss. Vervolgens wordt een nieuwe retentiespalk geplaatst.

Onmiddellijk na de behandeling kan nog een zwarte interdentale driehoek zichtbaar zijn, doordat de rubberdam gingivale retractie veroorzaakt. Ook kan er tijdelijk een kleurverschil optreden tussen tand en composiet door dehydratie. Het is belangrijk de patiënt hierover vooraf te informeren.

Evaluatie

Twee weken later komt de patiënt terug voor controle. De composietrestauraties zijn mooi geïntegreerd en de papil is grotendeels teruggekeerd (Figuren 9-10).

Wie is Dr. Maarten de Beer?